Bina güçlendirme, yaşam ve çalışma alanlarımızın yapısal iyileştirme müdahaleleri ile depreme dayanıklı hale getirilmesi işlemidir. Bu yöntem ile, eski yapılarınızı kurtarıp, depreme dayanıklı yapılar haline getirmek mümkündür. Bu yazımızda bina güçlendirme nasıl yapılır sorusuna cevap vereceğiz.
Bina Güçlendirme Nedir?
Mevcut binanızın kullanım amacına (konut, iş yeri depo vb.) uygun şekilde kullanımı için yeterli yapı güvenliğine sahip olmaması durumunda binanın kolon, kiriş, perde vb. taşıyıcı sisteminin iyileştirilmesi ile güvenli ve konforla kullanılabilir hale getirilmesi çalışmasına bina güçlendirme denir.
Mühendislik hizmeti almayan her yapının güvenliği büyük bir soru işaretidir. İmar barışından yararlanmış olmak, bir yapının deprem güvenliğine sahip olduğu anlamına gelmez. İmkanı olan ev sahiplerinin binaları için mutlaka mühendislik hizmeti alması ve gerektiği takdirde yapı güçlendirme yaptırması önemle tavsiye edilmektedir. Özellikle orta hasarlı bina güçlendirme, 1999 depremlerinden sonra hafif veya orta hasarlı olarak kayda geçirilmiş binalarınızda yeniden güvenle oturabilmeniz için yapmanız gereken işlerdendir.
10 Farklı Yöntem ile Bina Güçlendirme Nasıl Yapılabilir?
Her bina için bir tasarım ömrü vardır. Ancak, binanın kullanımı sırasında tasarımında öngörülmeyen çevresel etkiler (suya maruz kalması gibi) ya da tasarım yüklerinin üzerinde zorlanması (farklı amaçlarla kullanılması gibi) sonucunda binaların güvenliği tehlikeye girmektedir.
Yapı güçlendirmesi yapılabilmesi için, öncelikle mevcut binanın yeterli güvenliğe sahip olmadığının deprem mühendisliği alanında uzman mühendisler tarafından incelenmesi gereklidir. Bu işleme, bina performans testi ya da halk arasında bilindiği şekliyle deprem testi denilmektedir.
Bu işlemler yapıldıktan sonra, yapının ve zeminin durumuna göre farklı bina güçlendirme uygulaması teknikleri uygulanabilir. Bunlar kimi zaman tek başına kimi zaman birkaçı birden uygulanması gerekir:
- Betonarme Mantolama (Concrete Jacketing),
- Çelik Mantolama (Steel Jacketing),
- Sisteme Perde Duvar Ekleme,
- Döşemenin karbon fiber ile ya da mantolama ile güçlendirilmesi,
- Kirişlerin Lamine ve karbon fiber ile ya da mantolama ile güçlendirilmesi,
- Kolonların karbon elyaf ile sarılması,
- Yığma Duvarların FRCM ile güçlendirilmesi,
- Perdelerin lamine ve CFRP ile güçlendirilmesi,
- Yumuşak katların güçlendirilmesi
- Temellerin mantolama ile güçlendirilmesi.
Kolon Güçlendirme Nedir?
Kolon ve perdeler ana taşıyıcı elemanlardır. Deprem kuvvetlerini kolonlar ve perdeler taşır. Bina kolonu güçlendirme, betonarme mantolama veya karbon fiber bina güçlendirme şeklinde olabilir. Hangi yöntemin kullanılacağına, mevcut yapı incelendikten sonra yapılacak fiyat – performans değerlendirmesi ile karar verilir.
Kiriş Güçlendirme Nedir?
Kirişler, döşemeleri taşıyan yatay elemanlardır ve kolonlara bağlanırlar. Bu elemanların taşıyıcı kapasitesi yetersizse, tıpkı kolon güçlendirme işleminde olduğu gibi önce analiz yapılır ve buna göre karbon fiber güçlendirme veya kiriş mantolama işlemleri uygulanarak kiriş güçlendirme yapılır.
Bina Güçlendirme Aşamaları
Apartman güçlendirme aşamaları üç kısımda incelenebilir:
Apartman sakinlerinin ortak kararı ve deprem testi yapılarak fiyat – performans açısından uygun bir yapı güçlendirme projesi hazırlanması.
Hazırlanan projenin, belediyenin yetkilendirdiği yapı denetim firmasının denetiminde titizlikle uygulanması.
Güçlendirme işlemi tamamlandıktan sonra, binanın tekrar oturuma hazır hale getirilmesi için gerekli tadilatların yapılması.
Bina güçlendirme maliyetinin en önemli kalemlerinden biri de, güçlendirmeden sonra yapılacak tadilattır.
Bina Güçlendirmede Ev Boşaltılır Mı?
Evet, yapı güçlendirme esnasında çoğu zaman binanın boşaltılması gerekir. Bunun nedeni, yapıda gerçekleştirilecek onarım ve güçlendirmenin, binada yaşayanlar için risk teşkil edebilecek olmasıdır. Örneğin, temelde yapılacak güçlendirmeler sırasında binanın boşaltılması önerilir.
Ancak güçlendirmenin her aşamasında olduğu gibi, burada da hazırlanan proje ve mühendislerin vereceği karar ile, apartman sakinleri yaşamlarını sürdürmeye devam edebilir. Burada belirleyici olan ana faktör, yapılacak güçlendirme işinin niteliğidir.
Bina Güçlendirme Ne Kadar Sürer?
Süre; binanın büyüklüğüne, uygulanan güçlendirme yöntemine ve güçlendirme sonrası tadilat kapsamına göre değişir. Orta büyüklükteki bir konut binasında uygulama, belediyenin güçlendirme projesini onaylamasının ardından genellikle birkaç ay sürer.
Güçlendirme Maliyetini Neler Belirler?
Bina güçlendirme maliyeti ve uygulama süresi de bu işe girişmeden önce bilmek istediğiniz önemli sorulardandır.
Yapı güçlendirme maliyeti ise, binanın yaşına, mevcut durumuna ve önceki depremlerde aldığı hasara göre değişmektedir.
Kesin maliyet ancak binada yapılacak inceleme ve hazırlanacak güçlendirme projesi sonucunda belirlenebilir.

